timeline
It started with a dream...
2021 - hoe het begon
Wat als dit prachtige gebouw niet verkocht wordt, maar teruggegeven wordt aan de gemeenschap? Een visietekst werd opgesteld met enkele belangrijke pijlers. Op 18 november 2021 vond het eerste overleg met de burgemeester plaats, maar het concept bleef nog te breed. Vervolgens werd een gerichte conceptnota opgesteld en een actieplan uitgewerkt. Daarna volgde er radiostilte... zou deze droom ooit echt werkelijkheid kunnen worden?
2022 - Er worden zaadjes geplant
We krijgen een duwtje in de rug vanuit de UHasselt. Men ziet potentieel in de site en de Uhasselt ontwikkelt een logo en inspiratieborden Op paasmaandag'22 is de pastorie een tussenstop van de boerderietocht. In de tuin staan kunnen bezoekers input geven: als jij mag dromen over de toekomst van de pastorie? wat zou er dan allemaal kunnen groeien op deze gemeenschapsplek? Terwijl de gesprekken vorderen en het enthousiasme voelbaar is bij bezoekers en het gemeentebestuur komt er voorlopig geen beweging in de zaak. Voor de renovatie van het gebouw zal een groot budget nodig zijn. En dat is niet voor handen. Er wordt onderzocht of de pastorie opgenomen kan worden in het grote Noord-Zuid Project, maar dat is jammer genoeg niet het geval. Wèl krijgen we toestemming om in de toekomst enkele activiteiten te organiseren.
Fakkeltocht
Vrijdag 11 november organiseerden we een eerste editie van Vurige Vrijdag. Een fakkeltocht voor jong en oud. Na de wandeling was er een tasje soep voor iedereen. Gevolgd door een avondlezig van Miel Van Voorden (erfgoedcel Helchteren): 'Verhalen Over Helchteren in 1914-1918' in woord en beeld.
2023 - Er beweegt terug wat in de pastorie
Open Monumenten dag
Op zondag 10 september zetten we de deuren van De Pastorie nog een keer open voor Open Monumentendag. Onder de noemer met ‘hart en ziel’ kan je komen snuisteren in de oude pastorij van Helchteren. Erfgoedwerking Helchteren toont met unieke foto’s, kortfilms, audiofragmenten en oorspronkelijke huisraad hoe het leven in en om de pastorie eruit zag.
Open Paastorie
Op zondag 10 april houden we een 'Open Pa(as)torie' zondag waarbij we iedereen op deze feestelijke dag hartelijk verwelkomen voor een drankje of een stuk taart. Er is een speurtocht voor kinderen in de tuin. Voor de natuurliefhebbers is er de mogelijkheid om mee aan te sluiten bij een natuurwandeling door gids Johan Lemmens (Milieugroep De Mangelbeek).
2024 - Leven in de brouwerij
Ouder- kind kookworkshops
Twee woensdagen in mei organiseerden we een (groot)ouder-kind workshop 'Koken op kampvuur". We maakten kennis met verschillende technieken om te koken op een open houtvuur. In een gezellig samen zijn maakten we broodstengels, bakten we wafels, roosterden we een worstje of ander lekkers.
Het Bouwfestival van BBB
Een twee weken durend festival combineerde technische workshops met potluck diners, film- en muziekavonden. Het toonde: een gemeenschappelijke plek ontstaat door samen te maken én samen te zijn. BBB draait om een eenvoudig principe: door samen te bouwen, ontstaat een gemeenschap die de plek ook écht bewoont en beheert.
Workshop pizza bakken in de pizza oven
Nu we als Pastorie een echte pizza oven hebben, moeten we ook de kneepjes van het vak leren. Onder het toeziend oog van Roel Plessers, die zijn eigen oven bouwde, wordt er geexperimenteerd met het maken van deeg en het leren herkennen van een goed bakproces. En proeven natuurlijk ...
2025 - We werken toe naar de verbouwing
De Expo
5 en 6 april 2025 toverden we De Pastorie om tot een expositieruimte voor lokale kunstenaars en makers. Een open oproep werd gelanceerd en resulteerde in een gevarieerd aanbod kunstwerken, verspreid over de beneden- en bovenverdieping. Bezoekers konden vrij binnenlopen, in gesprek gaan met de kunstenaars, en genieten van een drankje of hapje. Het werd een gezellige bijeenkomst waarbij verschillende mensen voor een eerste keer hun eigen werk toonden alsook een aantal gevestigde waarden uit het dorp . Het werd een mooie mengeling van verschillende allerlei kunstvormen We staken de pizza oven nog eens aan voor wie zin had in iets lekkers.
Vroege vogel wandeling
10 mei trekken we er samen met natuurgids Johan Lemmens (milieugroep De Mangelbeek) op uit voor een ochtendwandeling. De wandeling bracht zo’n 20 deelnemers van uiteenlopende leeftijden (8 tot 80 jaar) samen. We verkenden onder meer de unieke zwaluwkolonie aan basisschool De Biekorf en de vallei van de Mangelbeek. Na de wandeling die kwamen we terug samen aan de Pastorie voor soep en een boterham.
Live Love Limburg
Een jong, creatief collectief dat De Pastorie leerde kennen tijdens de expo kwam bij ons aankloppen met de vraag om zelf een evenement te organiseren. Ze organiseerden zich in het verleden reeds informeel onder de noemer ‘shopping 4 radio. Ze vonden aansluiting bij onze missie en samen realiseerden we een geslaagd eerste experiment in “pastorie als platform”. De groep van 10 jongvolwassenen, veelal oudleerlingen van kunstonderwijs PIKOH, bouwden een kunstzinnige installatie in de tuin en richtten het paviljoen in als DJ-booth. Ze experimenteerden in het verleden al vaker met het bouwen van DIY soundsystems met recup materialen. Ze gebruikten ook nu voornamelijk restmaterialen, waaronder recup hout van in en rond De Pastorie en overschotten van lokale makers. De Pastorie stond in voor ondersteuning op vlak van licht, geluid, administratie en barwerking. De jongeren zorgden voor de line-up, een gezellige BBQ en de sfeer. Het werd een bruisend evenement met zo’n 70 bezoekers – jong en oud, dorpelingen en creatievelingen – in een inspirerende en laagdrempelige setting.
De Middernachtmis
Voor de start van de renovatiewerken namen we symbolisch afscheid van het gebouw in haar oude staat. Dat deden we via een muzikale avond en open podium waar lokaal talent een plek kreeg. In totaal traden een tiental artiesten op. Zij brachten rap, DJ-sets en spoken word. Een deel van de jongeren volgde reeds een talentontwikkelingstrajecten van Klub Karbon vanuit Arktos. Een aantal van de jongeren hadden daardoor reeds wat podium ervaring. Voor een aantal jongeren was het optreden een eerste podium ervaring, De avond eindigde met een afterparty in samenwerking met Jeugdhuis De Zool, die de festiviteiten om middernacht verderzette.
2026 - De werkzaamheden starten -
de pastorie op verplaatsing
1 maart - speeltuinklets Kunselveld
Op 1 maart vond de eerste 'speeltuinklets' plaats in buurtspeeltuintje Kunselveld. Hiermee zetten we in op een verderzetting van het bekende concept van de 'tuinklets', zoals dat in het verleden binnen de pastorietuin georganiseerd werd. Nu we een hele periode 'onder constructie' zijn en de site moeilijk toegankelijk is, trekken we het dorp in. Met het concept van de speeltuinklets willen we de publieke ruimte opnieuw in de kijker zetten als ontmoetingsplek: een laagdrempelige manier om samen buiten te zijn, te vertragen, te verbinden, en kinderen de ruimte te geven om kind te zijn, te spelen, te exploreren en te experimenteren. Ondertussen is er een vaste groep 'vrijwillige bakkers' ontstaan die voor de speeltuinklets iets lekkers bakken en dit schenken aan de Pastorie. Ook dit zorgt voor extra verbinding: het is een laagdrempelige manier om bij te dragen aan het project, en het zorgt ervoor dat mensen elkaar aanspreken op de lekkere baksels. Alles wat verkocht wordt, wordt aangeboden aan een vrije bijdrage, zodat iedereen die iets lekkers wil proberen zelf kan bepalen wat hij of zij kan missen.Bij de eerste speeltuinklets telden we 60 bezoekers.
15 maart - Keramiek workshop 1 - Tegels maken voor de gemeenschapsmuur van de pastorie
Op 15 maart organiseerden we onze eerste workshop keramische tegels maken, in samenwerking met de Academie voor Beeldende Kunsten Meylandt. De workshop vond plaats in en samen met het Woonzorgcentrum 't Dorp, waar bewoners en hun familie samen met leden van de Pastorie konden deelnemen. Het was een warm ontmoetingsmoment tussen verschillende generaties, met een 15-tal deelnemers vanuit het woonzorgcentrum en een gelijkaardig aantal externe deelnemers. Tijdens de workshop maakten de deelnemers keramische tegels die in de toekomst een plek krijgen binnen een gemeenschapskunstwerk aan de Pastorie. Er werd hen gevraagd een tegel te maken die symbool staat voor iets dat voor hen belangrijk is. Zo combineren we creatieve input met een diepere betekenislaag rond thema's als identiteit, wortels, symboliek, individualiteit en gemeenschappelijkheid.
29 maart - Keramiek workshop 2 - Tegels maken voor de gemeenschapsmuur van de pastorie
Op 29 maart organiseerden we een tweede workshop keramische tegels maken, in de lokalen van de Tekenacademie in Helchteren, opnieuw in samenwerking met de Academie Meylandt. Hierbij waren 20 dorpsgenoten aanwezig die één of meerdere tegels kwamen maken. Deze workshops dragen op meerdere vlakken bij aan de doelstellingen van De Pastorie. Ze versterken sociale cohesie en welzijn door ontmoeting, autonomie en competentiegevoel te combineren, en realiseren intergenerationeel contact door de samenwerking met het woonzorgcentrum. Doordat elke tegel een persoonlijk symbool draagt en samen een blijvend kunstwerk aan de Pastorie vormt, versterken ze bovendien het gevoel van identiteit en eigenaarschap van dorpelingen bij hun dorp. De samenwerking met Academie Meylandt vormt daarnaast een nieuw, projectmatig partnerschap in lijn met onze zoektocht naar 'verenigingsleven 2.0'. Alle tegelworkshops vonden volledig gratis plaats, in lijn met het principe van financiële laagdrempeligheid dat centraal staat in de werking van De Pastorie.
11&12 april - Under construction Festival weekend 1
11 en 12 april: Under Construction bouwfestival – weekend 1 De studenten van het architectuur-postgraduaat Building Beyond Borders (BBB) van de Universiteit Hasselt hebben de handen in elkaar geslagen met de Vrienden van De Pastorie (vzw) om drie festivalweekends te organiseren met gezamenlijke bouwworkshops, gesprekken en gedeelde maaltijden, telkens gevolgd door een openingsceremonie op zaterdagavond. Workshops tijdens dit eerste festivalweekend: terrazzo maken met herbruikte materialen ecoprinten op t-shirts In lijn met het traject rond urban harvesting en het duurzame hergebruik van materialen, werd de afgelopen maanden samen met de vrienden van de Pastorie nagedacht over welke ingrepen op de site een meerwaarde zouden bieden voor de gemeenschapswerking. Hieruit ontstond het plan om de oude garages, die normaal afgebroken zouden worden, te herbestemmen tot buitenatelier voor de Pastorie: een buitenruimte met ruimte voor ontmoeting, verbinding en creativiteit, en voor workshops die nu eenmaal wat plaats en vrijheid vragen, zoals fietsherstel, houtbewerking en schilderen. Daarnaast werd beslist om de pizzaoven (gebouwd tijdens een vorig project, maar intussen afgebrokkeld door weersomstandigheden) opnieuw te herstellen. Tijdens dit eerste bouwweekend werd, als eerste stap in de omvorming van de garages tot buitenatelier, het dak verwijderd. Voor deze werken sloegen studenten van Building Beyond Borders en vrijwilligers van de Pastorie de handen ineen — opnieuw een mooie gelegenheid om letterlijk mee te bouwen aan de toekomst van de Pastorie en van ons dorp. Alle dakpannen werden opzijgelegd om te reinigen en te hergebruiken. Het houten latwerk werd vervangen door stevig hout, geoogst uit de onteigende gebouwen langs de Noord-Zuidverbinding. Nieuwe spanten werden daarnaast gemaakt met afvalhout van interieurbedrijf Deholi uit Houthalen-Helchteren.
april - Op pad met de mobiele installatie door het dorp
In de periode maart-april werd er ook een mobiele installatie gebouwd door een aantal studenten van Building Beyond Borders en een groep jongvolwassenen vanuit het project Nomad City. Nomad City is een creatief en ecologisch collectief dat onbenutte stedelijke plekken transformeert tot experimentele dorpen. Ze onderzoeken duurzaam samenleven door kunst, architectuur en permacultuur te combineren. Samen met buurtbewoners en ontwerpers bouwen ze mobiele structuren om zo praktische oplossingen te vinden voor maatschappelijke uitdagingen. Ook op de site zelf waren zij als vrijwilligers betrokken bij het bouwproces en staken zij mee de handen uit de mouwen. Met de mobiele installatie trokken we doorheen de verschillende festivalweekends ook het dorp in, om met deze opvallende constructie het gesprek aan te gaan rond publieke ruimte, te polsen naar dromen en wensen voor de toekomst van de Pastorie, en om het thema 'ontworteling' bespreekbaar te maken met de ingrijpende werkzaamheden van de Noord-Zuidverbinding in het vooruitzicht. Op die manier zijn we zoekende naar manieren om de verbinding te maken met inwoners van het dorp, en om co-creatie en participatie te stimuleren.
2&3 mei - Under construction Festival weekend 2
Tijdens het tweede weekend van het bouwfestival werd er verder gewerkt aan de garages. Deelnemers konden hierbij ook workshops volgen rond duurzame bouwtechnieken, zoals rammed earth (gestampte leembouw). Zo werden er twee grote pilaren gemaakt van aangestampte leem, die ook het spant van de dakconstructie mee zullen ondersteunen. Om er één grote ruimte van te maken, werd een tussenmuur uit de garages uitgebroken. Voor de studenten was het ook een eerste kennismaking met zelf metsen. Zij werden hierin een beetje opgeleid door enkele vrijwilligers van de Pastorie, die mee metsten aan een buiten- en binnenbank. Omdat we het bouwfestival ook in co-creatie met inwoners van het dorp wilden organiseren, werd aan een aantal jongeren van Jeugdhuis De Zool gevraagd of ze voor de avond muzikale invulling konden verzorgen. 's Avonds verzorgden zij dan ook een dj-set.
2 mei - Workshop karton knutselen - bouwen aan een dorp
workshop Karton Bouwen! 'Bouwen aan een Dorp' De vrienden van de Pastorie organiseerden een activiteit voor jong en oud waarbij we samen huisjes, bankjes en bomen bouwden uit karton, met laagdrempelig materiaal. Zo bouwden we samen aan een kartonnen dorp. De activiteit vond plaats op het open pleintje tussen de Roepsteen, de Tekenacademie en het Woonzorgcentrum. Op deze manier proberen we aan te tonen dat 'samen dingen doen' mogelijkheden schept tot contact; het verlaagt de drempel om een ander aan te spreken en om samen rond een onderwerp de handen uit de mouwen te steken. Die namiddag volgde de groep 12- tot 15-jarigen les aan de Tekenacademie en nam ook deel aan de bouwworkshop. Zo combineerden we gezinnen met jonge kinderen, tieners en ouderen in één activiteit die voor iedereen op zijn of haar manier kon aanspreken. Achteraf werden de huisjes nog geschilderd door het crea-team en de bewoners van het woonzorgcentrum, als knutselactiviteit. Het resultaat mag er wezen.
3 mei - Speeltuinklets + keramieken @ Under construction festival
Zondag 3 mei starten we met een gezamelijke lunch. Deze editie van de speeltuinklets valt samen met het Under Construction-festival, waarbij dorpsgenoten voor de laatste keer tegels kunnen kleien voor het gemeenschapskunstwerk van de Pastorie. De workshop wordt begeleid door Veerle Achten en Miet Bosmans vanuit de Academie voor Beeldende Kunsten Meylandt, in samenwerking met de Pastorie. Zoals steeds is er weer koffie en taart, net als bij de andere speeltuinkletsen. 15u30: Open Talks — een gesprek tussen de architecten die de verbouwing van de Pastorie in goede banen leiden (Magma Architecten & De Gouden Lineaal), de vrienden van de Pastorie en Building Beyond Borders. Gedurende de maand mei werd er op 6 verschillende momenten mee gemetseld door vrijwilligers van de Pastorie-groep aan de nieuwe buitenateliers/oude garages.
7 juni - Speeltuinklets @ kleuterschool Klim-op
Op 7 juni vond er een speeltuinklets plaats in samenwerking met kleuterschool Klimop, op hun groene speelplaats met het speelbos en de buitenklassen die ze daar hebben. Zoals de voorgaande keren was er een uitgebreid taartenbuffet voorzien door onze vaste bakvrijwilligers, die deze keer ook zelf mee achter de taarttoog stonden. Ook was er, net als de vorige keren, een cupcaketoren waarbij kinderen zelf een cupcake konden 'draaien' en daarna versieren. Deze editie was een groot succes: we telden 120 aanwezigen, waaronder een heel aantal groepen van de Chiromeisjes van Helchteren.
12 & 13 juni - Under construction festival weekend 3
vrijdag 12 juni
Op 12 juni vond de feestelijke opening plaats van het nieuwe buitenatelier en de vernieuwde pizzaoven, met de overhandiging aan de vrienden van de Pastorie. De afgelopen maanden hebben de studenten van Building Beyond Borders getekend, materialen verzameld en de handen uit de mouwen gestoken om de oude garages van de Pastorie om te bouwen tot een buitenatelier — en het resultaat mag er wezen. De renovatie gebeurde volledig met duurzame materialen. Zo werden er twee kolommen gemaakt van aangestampte aarde om de dakstructuur mee te ondersteunen. De garages werden omgemetseld tot een atelierruimte, en er werd geëxperimenteerd met terrazzo voor de zitbanken in de ateliers. Ook kreeg het geheel een volledig nieuwe dakstructuur, gemaakt met herbruikt hout. Een paar prachtige ramen zorgen er bovendien voor dat de ruimte een open, lichte nieuwe gemeenschapsruimte is geworden voor de Pastorie. Ook de pizzaoven kreeg een make-over. Het leemwerk had het natte Belgische klimaat van de afgelopen twee jaar niet kunnen weerstaan en was afgebrokkeld. De studenten voorzagen, met heel eenvoudige materialen en een ambachtelijke Japanse metseltechniek, een prachtige nieuwe mantel voor de oven. De herstelde oven werd voor de feestelijkheden opnieuw aangestoken, en we konden weer genieten van heerlijke pizza's uit de houtoven.
zaterdag 13 juni
Op zaterdag 13 juni vanaf 14u kon je opnieuw terecht aan de Pastorie om te bekijken wat er allemaal in beweging was. Van 14u tot 17u waren er 2 workshops op het Don Bosco-veld achter de Pastorie: Stekwerk (door UHasselt & Los Land): een kleine plantenruilbeurs, gecombineerd met een brainstorm rond de toekomstige inrichting van de pastorietuin, die in de toekomst ook een make-over krijgt. From Demolition to Bloom: Samir, een van de vrienden van de Pastorie van het eerste uur en zelf een creatieve, handige duizendpoot uit Houthalen, voorzag een workshop waarin hij ons meenam in de mogelijkheden van hergebruik. Hij deed de afgelopen jaren, onder meer binnen Nomad City en andere projecten, heel wat ervaring op met het hergebruiken van materialen en creatief omgaan met wat voorhanden is. Om 18u30 speelde de plaatselijke fanfare een concert. Zij worden binnenkort de vaste huisgenoot van de Pastorie, aangezien hun repetitielokaal in de muziekkamer wordt ondergebracht. Doorheen de namiddag en in de avond volgde een muzikale avond, gecureerd door de jongeren van kunstcollectief Shopping4Radio — de groep die vorige zomer ook het initiatief nam voor een tuinfeest aan het paviljoen van de Pastorie. Zij betrokken de jongeren van Jeugdhuis Jezabel (Jezabel Sound System) om plaatjes te komen draaien. Ook knutselden de jongeren van Shopping4Radio voor deze gelegenheid uit recuperatiematerialen een decor en een zelfgemaakt soundsysteem in elkaar. Zo naaiden ze doeken aan elkaar om een tentzeil te maken.
Zondag 5 juli - Speeltuinklets @ Woonzorgcentrum 't Dorp
Op zondag 5 juli strijken we neer aan het woonzorgcentrum 't dorp voor een gezellige namiddag met koffie, taart en gezelligheid. Voor deze editie halen we volkspelen boven en is er een springkasteel voor de kinderen. Het wordt een mooie zonnige zondag waarbij de grote vakantie gemoedelijk wordt ingezet.
Zondag 2 augustus - Speeltuinklets @ Duinenpark Molenheid
Op zondag 2 augustus trekken we de natuur in en organiseren we de speeltuinklets samen met Ter Duinen, voorheen gekend als de boskantine van het Wild en Wandelpark. De prachtige omgeving en de mooie nieuwe speeltuin vormen vandaag het decor voor een gezellige zomer editie van de speeltuinklets.