Building Beyond Borders: Bouwen met impact
​
Building Beyond Borders is een opleiding van UHasselt waar studenten en professionals leren bouwen met oog voor mens en planeet - duurzaam en samen met de buurt. Niet alleen theorie: deelnemers werken een jaar lang aan een echt project, waaronder vier weken op een échte werf samen met buurtbewoners, vaklui en experts.
Waarom De Pastorie?
De Pastorie is dit jaar voor de tweede keer gekozen als projectlocatie. Hier experimenteren we met circulair verbouwen, hergebruik van materialen en gemeenschapsvorming - precies waar deze opleiding om draait.
Deze samenwerking brengt ons:
-
Expertise van de universiteit rechtstreeks naar onze werf
-
Extra handen van gemotiveerde studenten en professionals
-
Innovatie door te pionieren met nieuwe technieken
-
Zichtbaarheid als voorbeeld voor anderen
Van laboratorium tot voorbeeld
De Pastorie wordt een laboratorium waar we uitproberen, leren van fouten en successen vieren. Alles wordt gedocumenteerd en gedeeld, zodat onze verbouwing uitgroeit tot een 'good practice' die anderen inspireert.
Bouwen mét de toekomst in gedachten.
Building Beyond Borders 2024-2025 @ De Pastorie
​
Hoe herdenken we dit gebouw en de tuin opdat het een échte ontmoetingsplek wordt voor iedereen in Helchteren?
Het BBB-traject beantwoordde die vraag door letterlijk samen te bouwen met de gemeenschap.
​
Een paviljoen als leerproces
In de tuin werd een paviljoen gebouwd met duurzame, lokale materialen: compressed earth bricks van BC Materials, lokaal geoogst en gerecycleerd hout van DEHOLI, en handgemaakte houten dakpannen. Via workshops leerden bewoners ambachtelijke technieken kennen én werkten ze mee aan de bouw. Het paviljoen werd zo tegelijk bouwwerk, leertraject en ontmoetingsplek.
​
Een pizza-oven als sociaal hart
Ook de geleemd pizza-oven ontstond via workshops. De oven brengt mensen samen rond eten - een fundamentele vorm van verbinding. Kennisoverdracht, experimenteren en gemeenschapsvorming gingen hand in hand.
​
Urban harvesting: anders kijken naar materialen
Studenten verzamelden bruikbare materialen uit het RTT-gebouw (afbraak voor de noord-zuidverbinding) en maakten samples voor De Pastorie. Dit vooronderzoek is het beginpunt van een doorlopend urban harvesting project.
​
Het bouwfestival
Een twee weken durend festival combineerde technische workshops met potluck diners, film- en muziekavonden. Het toonde: een gemeenschappelijke plek ontstaat door samen te maken én samen te zijn.
BBB draait om een eenvoudig principe: door samen te bouwen, ontstaat een gemeenschap die de plek ook écht bewoont en beheert.
​
Urban Harvesting - Hergebruik als beginpunt
​
Van voorstudie naar praktijk
Het urban harvesting onderzoek dat studenten van BBB startten in het RTT-gebouw, bleef niet bij theorie. Met een groep vrijwilligers en sympathisanten organiseerde De Pastorie 12 werkvoormiddagen waarin tegels uit het oude RTT-gebouw werden uitgeslepen, manueel gekuist en opgeslagen voor hergebruik in de renovatie.
Ook dichter bij huis werd gered wat gered kon: de mooie tegelvloer van De Pastorie zelf kon worden bewaard voor later gebruik.
​
Experimenteren met pleisterwerk
De volgende stap was pleisterwerk. In zes werkdagen werden kamers volledig van pleisterwerk ontdaan. Het materiaal werd in big bags opgeslagen en gestockeerd om te herbruiken in de renovatie. Dit experiment verkent of pleisterwerk - vaak gezien als afval - een tweede leven kan krijgen.
Met deze praktijkexperimenten werken we mee aan een omslag in materiaalgebruik en duurzaam verbouwen. We testen wat kan, documenteren wat we leren, en delen die kennis.
​
Samen bouwen verbindt
Wat we als groep als erg verrijkend hebben ervaren, is hoe verbindend 'samen bouwen aan iets' werkt. Het is iets wat vroeger vanzelfsprekend was in gemeenschappen: samen aanpakken, met je handen werken, een gezamenlijk resultaat zien groeien. Door tijdsdruk en kostenefficiëntie lijkt dit stilaan verloren te gaan.
​
Bij De Pastorie halen we het terug - niet uit nostalgie, maar omdat het werkt. Mensen leren elkaar kennen terwijl ze tegels kuisen. Er ontstaan gesprekken tijdens het bikken van pleisterwerk. Verbinding groeit door samen te doen.
Urban harvesting draait uiteindelijk om meer dan materialen redden. Het gaat ook om gemeenschap heruitvinden.
Building Beyond Borders 2025-2026 @ De Pastorie
​
Opnieuw strijkt een groep enthousiaste architecten neer op de site van de Pastorie. Deze keer werken we verder op de site rond een aantal verschillende thema. Meer info volgt ...
​​
